مهریه؛ حق زن است، نه تضمین دوام زندگی
به گزارش خبرنگار گروه اجتماعی پایگاه خبری «صدای خرامه»، مهریه یکی از مهم‌ترین حقوق مالی زن در نظام حقوقی خانواده است؛ حقی که از زمان انعقاد عقد نکاح ایجاد می‌شود و در صورت مطالبه، می‌تواند موضوع اقدامات قانونی برای وصول قرار گیرد.
با این حال، تعیین مهریه در بسیاری از ازدواج‌ها همچنان تحت‌تأثیر رسوم، هیجانات مراسم و باورهای قدیمی انجام می‌شود؛ موضوعی که به گفته کارشناسان حقوقی، گاهی می‌تواند زمینه‌ساز اختلافات بعدی میان زوجین شود.
فاطمه اسدی در گفتگو با خبرنگار «صدای خرامه» با اشاره به افزایش پرونده‌های خانوادگی، اظهار کرد: مهریه به‌خودی‌خود تضمین‌کننده دوام زندگی مشترک نیست و بالابودن رقم آن نمی‌تواند جای گفت‌وگو، تفاهم و مسئولیت‌پذیری زوجین را بگیرد.
وی افزود: در برخی موارد، هنگامی که اختلافات خانوادگی شکل می‌گیرد، موضوع مهریه از یک توافق مالی به یکی از محورهای اصلی منازعه میان زوجین تبدیل می‌شود.
«کی داده و کی گرفته»؛ یک باور قدیمی با آثار حقوقی واقعی
وکیل پایه یک دادگستری با اشاره به باور رایج «کی داده و کی گرفته» گفت: این عبارت ممکن است در فضای مراسم ازدواج جنبه شوخی یا عرفی داشته باشد، اما از نظر حقوقی مبنایی ندارد.
اسدی ادامه داد: زن با وقوع عقد، نسبت به مهریه تعیین‌شده دارای حق مالی می‌شود و اصل این حق وابسته به آن نیست که سال‌ها بعد زندگی مشترک به جدایی منتهی شود یا خیر.
وی تأکید کرد: به همین دلیل، تعیین مهریه نباید صرفاً با نگاه تشریفاتی یا برای ایجاد ظاهر مناسب در مراسم انجام شود. زوجین لازم است پیش از عقد بدانند رقمی که در سند ازدواج درج می‌کنند، می‌تواند در آینده یک تعهد مالی واقعی ایجاد کند و نحوه پرداخت یا مطالبه آن نیز تابع مقررات قانونی خواهد بود.
۱۴ سکه، سقف مهریه نیست
وکیل پایه یک دادگستری در این باره توضیح داد: یکی از برداشت‌های نادرست در جامعه، تصور وجود سقف قانونی برای تعیین مهریه یا این باور است که مهریه ۱۴ سکه بیشتر قابل مطالبه نیست. عدد ۱۴ سکه به معنای سقف قانونی برای تعیین مهریه نیست و طرفین می‌توانند با توافق یکدیگر میزان مهریه را تعیین کنند.
آنچه باید از «۱۴ سکه» یا اعداد مشابه تفکیک شود، موضوع ضمانت اجرای قانونی وصول مهریه است؛ بنابراین نباید میزان مهریه مندرج در عقدنامه را با حدود و شرایط اجرای ضمانت‌های قانونی یکسان دانست.
اسدی همچنین درباره عدد ۱۱۰ سکه گفت: ۱۱۰ سکه نیز به معنای سقف مالکیت زن نسبت به مهریه نیست؛ بلکه در مقررات مربوط به اجرای محکومیت‌های مالی، موضوع ضمانت اجرای وصول تا این میزان از مهریه مطرح شده و درباره مازاد، توانایی مالی زوج اهمیت ویژه‌ای پیدا می‌کند.
مهریه؛ توافقی که باید با نگاه به آینده انجام شود
وی با تأکید بر ضرورت تصمیم‌گیری آگاهانه پیش از ازدواج، گفت: مهریه نباید صرفاً بر اساس رسم، عرف خانوادگی، رقابت یا شرایط مراسم تعیین شود. زوجین باید هنگام تعیین میزان مهریه، علاوه بر شرایط اقتصادی زمان عقد، آثار مالی تعهدی را که ایجاد می‌کنند نیز در نظر داشته باشند؛ چراکه ممکن است شرایط اقتصادی در سال‌های بعد تغییر کند.
وکیل پایه یک دادگستری با اشاره به افزایش قیمت سکه افزود: زمانی که مهریه بر مبنای سکه تعیین می‌شود، افزایش ارزش آن می‌تواند مبلغ تعهد مالی زوج را در زمان پرداخت به شکل قابل‌توجهی تغییر دهد. همین مسئله ممکن است فاصله میان مبلغی که در زمان عقد تصور می‌شده و تعهد مالی واقعی در زمان مطالبه را افزایش دهد.
اسدی تأکید کرد: بنابراین بهتر است تصمیم درباره مهریه پیش از امضای عقدنامه و پس از آگاهی از آثار حقوقی و اقتصادی آن گرفته شود.
آگاهی از مفاد عقدنامه، پیش از امضا
وی خاطرنشان کرد: مهریه یک حق مالی و درعین‌حال یک تعهد حقوقی است و تصمیم درباره آن باید پیش از امضای عقدنامه و با شناخت آثار قانونی آن انجام شود.
وکیل دادگستری در پایان گفت: آگاهی از میزان تعهد، نحوه مطالبه، شرایط پرداخت و آثار حقوقی توافق‌های مرتبط با مهریه می‌تواند از شکل‌گیری بسیاری از اختلافات ناشی از برداشت‌های نادرست جلوگیری کند. مهم‌ترین نکته این است که زوجین هنگام تعیین مهریه، به‌جای توجه صرف به‌رسم و عرف، درباره مفاد دقیق توافق خود و پیامدهای حقوقی آن تصمیم بگیرند؛ چراکه مهریه پس از انعقاد عقد، صرفاً یک عدد در سند ازدواج نیست، بلکه حقی مالی و تعهدی قابل‌پیگیری در چارچوب قانون است.
دیدگاهتان را بنویسید