طغیان ویروس‌های پاییزی روی نیمکت مدارس
ندا جابری در گفتگو با خبرنگار گروه سلامت و اجتماعی پایگاه خبری «صدای خرامه »، با اشاره به تقارن کاهش تدریجی دمای هوا و بازگشایی مدارس اظهار کرد: در فصول سرد سال به دلیل کاهش تهویه طبیعی و تجمع افراد در فضاهای بسته، شاهد چرخش سریع و هم‌افزایی ویروس‌های تنفسی هستیم. در حال حاضر بالاترین بار مراجعات سرپایی مربوط به کودکان و دانش‌آموزان در مدارس است؛ حلقه‌ای که ویروس را به‌سرعت به خانواده‌ها، سالمندان و افراد دارای بیماری‌های زمینه‌ای منتقل کرده و چرخه‌های ثانویه بیماری را شکل می‌دهد.
وی با اشاره به دشواری‌های تفکیک سرماخوردگی، آنفلوانزا و زیر سویه‌های کرونا افزود: اگرچه عامل هر سه بیماری ویروسی است، اما الگو و حدت بالینی متفاوتی دارند. سرماخوردگی با شروعی آرام، آبریزش بینی، سوزش گلو و تب خفیف ظاهر می‌شود؛ در مقابل، آنفلوانزا شروعی کاملاً ناگهانی و برق‌آسا دارد که با تب بالای ۳۸.۵ درجه، لرز، دردهای اسکلتی – عضلانی شدید و خستگی مفرط همراه است. سویه‌های در گردش کرونا نیز طیف متغیری از نشانه‌های خفیف تا درگیری‌های حاد تنفسی را ایجاد می‌کنند؛ ازاین‌رو هوشیاری نسبت به علائم هشدار برای مراجعه به‌موقع به مراکز درمانی، از تشخیص نوع ویروس بسیار مهم‌تر است و تشخیص قطعی نوع بیماری تنها بر عهده پزشک است و ما و سایر افراد نباید درگیر حدس نوع ویروس شویم، بلکه باید تمرکز خود را بر شناخت علائم هشداردهنده بگذاریم.
رئیس مرکز بهداشت در خصوص علائم خطری که نیازمند مداخله اورژانسی است، گفت: بروز تنگی نفس، احساس درد و فشار در قفسه سینه، تبی که بیش از ۷۲ ساعت با تب‌برهای معمول فروکش نکند، خواب‌آلودگی غیرطبیعی، کاهش سطح هوشیاری، استفراغ مکرر و ناتوانی در دریافت مایعات، از علائم حیاتی خطر به شمار می‌روند. این هشدار در نوزادان زیر سه ماه با بروز هرگونه تب، امتناع از شیر خوردن، فرورفتگی قفسه سینه هنگام تنفس و بی‌حالی شدید حساس‌تر بوده و حضور فوری نزد پزشک را ضروری می‌سازد.
جابری با اشاره به برنامه‌های پیشگیرانه افزود: بازه زمانی طلایی برای واکسیناسیون آنفلوانزا از اواخر شهریور تا اوایل پاییز است تا فرصت کافی برای القای پاسخ ایمنی در بدن (حدود دو تا سه هفته) وجود داشته باشد؛ بااین‌حال، تزریق آن در طول فصل سرما نیز برای افراد پرخطر همچنان مصونیت‌بخش و مؤثر است. طبق دستورالعمل‌های ابلاغی وزارت بهداشت، توزیع سهمیه واکسن رایگان در مراکز خدمات جامع سلامت برای گروه‌های دارای اولویت شامل مادران باردار، بیماران خاص و نقص ایمنی بر اساس پرونده الکترونیک سلامت در حال انجام بوده و مشمولان جهت دریافت واکسن فراخوان می‌شوند.
وی پیرامون تدابیر مراقبتی ویژه مدارس و مهدهای کودک تأکید کرد: محیط‌های آموزشی کانون اصلی زنجیره سرایت هستند؛ ازاین‌رو هماهنگی‌های لازم با آموزش و پرورش صورت‌گرفته و بازرسی‌های میدانی بهداشت محیط تشدید شده است. علاوه بر آموزش مراقبان سلامت و مربیان مهدها، برقراری تهویه مؤثر از طریق باز نگه‌داشتن پنجره‌ها در زنگ‌های تفریح حتی به مدت چند دقیقه الزامی است. همچنین توصیه مؤکد ما به اولیا این است که حضور دانش‌آموز دارای کوچک‌ترین علائم بیماری مانند سرفه و تب در مدرسه خط قرمز است؛ استراحت چندروزه در خانه نه‌تنها دوره درمان را کوتاه می‌کند، بلکه مانع انتشار عامل بیماری‌زا در میان ده‌ها دانش‌آموز دیگر می‌شود.
رئیس مرکز بهداشت با هشدار جدی نسبت به رفتار پرخطر خوددرمانی بیان کرد: آنتی‌بیوتیک‌هایی چون آموکسی‌سیلین و آزیترومایسین منحصراً بر ساختار باکتریایی اثر می‌گذارند و در قبال عوامل ویروسی کاملاً بی‌اثرند؛ مصرف نابجای آن‌ها تنها مقاومت میکروبی پدید آورده و فلور میکروبی مفید بدن را تخریب می‌کند. از آن بحرانی‌تر، اصرار برخی بیماران به تزریق کورتیکواستروئیدها نظیر دگزامتازون است. کورتون‌ها با سرکوب حاد سیستم ایمنی، تب و درد را به‌صورت کاذب و موقت قطع می‌کنند، اما در واقع سد دفاعی بدن را در برابر هجوم ویروس خلع سلاح کرده و خطر پیشرفت بیماری به فاز پنومونی (عفونت ریه) و بستری در بخش‌های ویژه را چندین برابر می‌افزایند.
جابری با تعیین مرز میان مراقبت در منزل و ارجاع به اورژانس یادآور شد: افراد جوانی که بیماری زمینه‌ای ندارند، در صورت بروز علائم خفیف می‌توانند با استراحت مطلق، هیدراتاسیون مداوم (نوشیدن مایعات گرم و آب‌میوه‌های طبیعی)، غرغره سرم نمکی رقیق و استفاده هدفمند از مسکن‌های پایه‌ای مانند استامینوفن ظرف ۳ الی ۵ روز فاز حاد بیماری را مهار کنند؛ اما در صورت پایدار ماندن تب، بروز افت اکسیژن خون یا تشدید سرفه، مداخلات تخصصی پزشکی اجتناب‌ناپذیر است.
وی در پایان با تشریح سطح آمادگی حوزه سلامت شهرستان عنوان کرد: پایش مستمر موجودی دارویی داروخانه‌ها و مراکز درمانی به‌منظور توزیع متوازن انجام‌گرفته و باوجود برخی کمبودهای مقطعی سراسری، در زمینه اقلام دارویی خط اول درمان بیماری‌های فصلی ذخیره راهبُردی مناسبی داریم. هم‌زمان آماده‌باش کادر درمان، دوره‌های بازآموزی پزشکان، غربالگری منظم گروه‌های در معرض خطر توسط تیم‌های سلامت و ارتقای سواد سلامت از طریق بسترهای رسانه‌ای در حال اجراست؛ اما باید به یادداشت که همواره پیشگیری، کم‌هزینه‌ترین و ایمن‌ترین راهبرد است و با رعایت بهداشت فردی، شست‌وشوی مکرر دست‌ها و ماسک‌گذاری در مکان‌های متراکم، می‌توان پاییزی آرام و بدون بحران را سپری کرد.
دیدگاهتان را بنویسید